Đừng lạm dụng Enum

by Quang Huy
156 views

Nhà tâm lý học người Mỹ Abraham Maslow có một câu nói rất nổi tiếng

If you only have a hammer, you tend to see every problem as a nail. (Nếu dụng cụ duy nhất bạn có chỉ là một chiếc búa, thì mọi vấn đề đều trông giống cái đinh)

Câu nói này rất phù hợp với lập trình. Mỗi vấn đề đều có nhiều cách tiếp cận với ưu nhược điểm riêng tuỳ theo ngữ cảnh và ràng buộc. Không có giải pháp nào luôn hợp lý hoặc luôn tệ trong tất cả các trường hợp, kể cả Singleton 😉. Enum cũng vậy. Nó là một tính năng ngôn ngữ linh hoạt và mạnh mẽ, tuy nhiên việc lạm dụng enum không chỉ làm giảm chất lượng code mà còn khiến codebase khó mở rộng hơn.


Đầu mục bài viết


1-Bản chất enum

Trong tài liệu của mình, Apple chỉ ra rằng enum được tạo ra để định nghĩa một type với mục đích chứa các giá trị liên quan tới nhau. Nói cách khác, hãy dùng enum để nhóm một tập giá trị hữu hạn, cố định, và có quan hệ với nhau. Ví dụ như enum định nghĩa phương hướng

//Tạo enum Direction ở đây là hợp lý bởi
//các case liên quan tới nhau và số lượng case là hữu hạn
enum Direction {
    case north
    case south
    case east
    case west
}

2-Vấn đề của enum

Một khi được định nghĩa, chúng ta sẽ không thể thêm case để mở rộng enum mà không làm ảnh hướng tới những chỗ nó được sử dụng. Điều này có thể mang lại lợi ích nếu ta không dùng default case bởi Xcode sẽ giúp tránh việc bỏ lọt code. Tuy nhiên, đây cũng là một nhược điểm lớn trong trường hợp code hiện giờ không quan tâm tới case mới đó.

Dùng enum để model các Error phức tạp

Chắc hẳn chúng ta đã từng dùng enum để nhóm các loại Error cho response API như dưới đây

enum APIError: Error {
    case invalidData(Data)
    case parsingError(Error)
    case noConnection
    case unknown(code: Int, description: String)
    //... các case khác ...
}

Thoạt nhìn, việc tạo APIError là hợp lý bởi chúng đều là lỗi liên quan đến response API và giờ đây ta có thể gõ .parsingError hay .invalidData cực kì tiện lợi. Mặc dù vậy, hướng tiếp cận này có 2 nhược điểm lớn:

  • Ta không bao giờ muốn switch toàn bộ case của nó
  • Nó không phải là cách tối ưu bởi struct là công cụ tốt hơn để giải quyết bài toán này

Trong quá trình sử dụng, ngoại trừ các case cần thiết của APIError, việc switch toàn bộ case là hơi thừa thãi. Có thể hiện tại ta chỉ quan tâm đến lỗi .noConnection để hiện alert riêng và các lỗi khác sẽ dùng chung một kiểu alert. Cũng có thể ta chỉ quan tâm đến một vài lỗi nhất định để xử lý logic code nhưng chắc chắn không bao giờ là tất cả case cùng lúc. Lý do là bởi ngoài việc cùng miêu tả các error response, các error trên không có quan hệ gì với nhau.


Hơn nữa, về mặt logic, việc dùng enum ở đây là sai bởi số lỗi có thể xảy ra khi xử lý API là vô hạn. Điều này trái ngược trực tiếp với bản chất của enum được nhắc đến ở trên. Trong trường hợp này, model APIError bằng struct phù hợp hơn rất nhiều

struct InvalidData: Error {
    let data: Data
}

struct ParsingError: Error {
    let underlyingError: Error
}

struct NoConnection: Error { }

struct Unknown: Error {
    let code: Int
    let description: String
}

Nếu thực sự muốn nhóm các lỗi vào một kiểu Error, chỉ cần tạo riêng một protocol và conform chúng với protocol đó

protocol APIError: Error { }

extension InvalidData: APIError { }
extension ParsingError: APIError { }
extension NoConnection: APIError { }
extension Unknown: APIError { }

Việc model APIError bằng structprotocol giúp code linh hoạt hơn khi giờ đây việc tạo ra các Error mới không làm ảnh hưởng đến codebase. Ta cũng có thể cung cấp hàm khởi tạo custom cho chúng, hay conform từng lỗi với các protocol khác nhau một cách dễ dàng thay vì những switch statement cồng kềnh trong enum. Cuối cùng, việc thêm và truy cập biến trong struct đơn giản hơn so với associated value trong enum rất nhiều.


Sử dụng enum để model các Error đơn giản và hữu hạn là điều nên làm. Tuy nhiên, nếu tập Error đó lớn, hoặc chứa nhiều data đính kèm như các lỗi liên quan đến API thì struct là một lựa chọn tốt hơn hẳn. Trong thực tế, Apple cũng chọn cách này khi tạo URLError xử lý cho Networking của Foundation.

Dùng enum để config code

Một sai lầm phổ biến nữa là dùng enum để config UIView, UIViewController, hoặc các object nói chung

enum MessageCellType {
    case text
    case image
    case join
    case leave
}

extension MessageCellType {
    var backgroundColor: UIColor {
        switch self {
        case .text: return .blue
        case .image: return .red
        case .join: return .yellow
        case .leave: return .green
        }
    }
    
    var font: UIFont {
        switch self {
        case .text: return .systemFont(ofSize: 16)
        case .image: return .systemFont(ofSize: 14)
        case .join: return .systemFont(ofSize: 12, weight: .bold)
        case .leave: return .systemFont(ofSize: 12, weight: .light)
        }
    }
    
    //...
}

class TextCell: UITableViewCell {
    func style(with type: MessageCellType) {
        contentView.backgroundColor = type.backgroundColor
        textLabel?.font = type.font
    }
}

MessageCellType định nghĩa các style cho giao diện của cell ứng với từng loại message để tái sử dụng ở nhiều màn khác nhau. Các thuộc tính chung có thể kể đến như backgroundColor hay UIFont.


Giống với APIError, vấn đề đầu tiên của MessageCellType là ta không muốn switch toàn bộ case của nó. Với mỗi loại cell, ta chỉ muốn dùng một type nhất định để config cell đó. Việc switch tất cả các case ở hàm cellForRow(at:) là không hợp lý bởi luôn phải trả ra fatalError hoặc một UITableViewCell bù nhìn để thoả mãn Xcode vì số lượng subclass của UITableViewCell là vô hạn 🤷‍♂️.


Một vấn đề khác với MessageCellType là việc khó mở rộng. Bản chất của enum là tính hoàn thiện và hữu hạn. Khi thêm bất kì case mới nào, ta đều phải update tất cả các switch statement sử dụng nó. Điều này đặc biệt tệ trong trường hợp đang viết framework vì giờ đây thay đổi sẽ phá hỏng code từ phía client.
Giải pháp cho MessageCellType là biến nó thành struct và tạo ra các biến static thuộc type này

struct MessageCellType {
    let backgroundColor: UIColor
    let font: UIFont
}

extension MessageCellType {
    static let text = MessageCellType(backgroundColor: .blue, font: .systemFont(ofSize: 16))
    static let image = MessageCellType(backgroundColor: .red, font: .systemFont(ofSize: 14))
    static let join = MessageCellType(backgroundColor: .yellow, font: .systemFont(ofSize: 12, weight: .bold))
    static let leave = MessageCellType(backgroundColor: .green, font: .systemFont(ofSize: 12, weight: .light))
}

Refactor từ enum thành struct giúp việc thêm config mới không còn là vấn đề bởi nó không hề ảnh hưởng tới codebase. Một lợi ích nhỏ nữa là ta vẫn được gõ .join hoặc .leave khi truyền chúng vào trong function

let cell: TextCell = TextCell()
cell.style(with: .join)

3-Tổng kết

Trước khi tạo enum, hãy luôn nhớ rằng

Enum dùng để switch. Nếu không chắc rằng mình muốn switch nó thì hãy sử dụng struct và protocol


1 comment

cuongpt August 3, 2021 - 3:52 PM

Mình thấy bài này content giống y hệt bài viết dưới đây. Ko biết có trùng hợp gì không nhỉ
https://linhta.dev/blog/dung-lam-dung-enum/

Reply

Leave a Comment

* By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

%d bloggers like this: